Čvarci (Kaantjes)

Čvarci (Kaantjes)

Gebakken hapjes van varkensvet, in Kroatië bekend onder de naam čvarci, vormen een van de bekendste gerechten in Slavonië en een onmisbaar deel van de Kroatische culinaire traditie. Voor de bereiding van dit vullende gerecht worden vet en spek van de rug van het varken gebruikt, met toevoeging van een beetje vlees dat zorgt voor het bijzondere aroma van de čvarci.

 

Čvarci worden traditioneel na het slachten gemaakt van het vet en de spek dat overblijft na het bereiden van de vele worsten waaraan vet wordt toegevoegd om ze sappig te maken. Na het slachten werden čvarci in de koude buitenlucht bereid zodat het spek makkelijker kon worden gesneden, maar ook om de vette blokjes in een open metalen pan te kunnen bakken zonder dat men zich zorgen hoefde te maken om de sterke geur die daarvan afkomt.

 

Het spek dat bij het slachten werd verkregen moest in gelijke stukken van twee tot drie centimeter worden gesneden zodat ze allemaal even lang gebakken konden worden tijdens de bereiding. Het op die manier klein gesneden spek werd, met toevoeging van wat water, gesmolten in grote pannen en voortdurend doorgeroerd. Zodra het vet zacht was geworden, voegden de huisvrouwen wat melk toe waardoor de čvarci de herkenbare bruine kleur krijgen. Voordat het koken klaar was, werd er aan het mengsel ook nog een bolletje rode ui aan toegevoegd. De čvarci moesten daarna worden gezeefd, waarbij het vet eruit geperst werd. Afhankelijk van de kracht waarmee ze werden geperst kreeg je blokjes die meer op stukjes vlees leken, of dunnere knapperige čvarci die werden gegeten als een soort borrelnootjes. Voor de bereiding werden speciale zeven voor čvarci gebruikt, en in geval er geen gespecialiseerde zeef voorhanden was, werd ook wel een aardappelpers gebruikt. Het vocht dat overbleef in de pan werd ook gezeefd en vervolgens in een aparte schaal gegoten. Het afgekoelde en tot vet gestolde vocht werd vervolgens gebruikt bij de bereiding van zoute en zoete gerechten gedurende het hele jaar.

 

Direct voor het serveren dienen čvarci te worden gezouten en om ze niet te laten uitdrogen moeten ze in een afgesloten schaal te worden bewaard. Čvarci worden niet alleen met brood gegeten, maar ook in verschillende soorten hartige koeken verwerkt, waarvan de bekendste de čvarkuša is, een zacht broodje waarin fijngesneden čvarci zijn verwerkt en die regelmatig op het menu staat in kroegen en restaurants.