Wyjątkowa kombinacja sera i śmietany, czyli sir & vrhnje

Wyjątkowa kombinacja sera i śmietany, czyli sir & vrhnje

Gdy mówi się o serze, w kontekście jego połączenia ze śmietaną, wiadomo, że chodzi o twarogowy ser ziarnisty, czyli lekko przecedzony ser krowi, w kształcie półkuli o wadze około pół kilograma. Dobrą jakość sera gwarantuje jego świeżość. Nie bez znaczenia jest też miejsce, gdzie krowy się pasą – najlepiej w warunkach naturalnych, na łąkach. Mieszkańcy region zagrzebski szczególnie lubują się w tej kombinacji sera i śmietany, choć takie sery produkowane są też w wielu miejscach środkowej Chorwacji czy w niektórych częściach Slawonii. Można je nabyć wyłącznie na targu.

 

Kombinacja sera o twarogowej konsystencji ze śmietaną zdecydowanie najlepiej smakuje na świeżo, serwowana w najprostszy możliwy sposób – gdy ser polewa się śmietaną w proporcji jedna porcja sera na jedną lub dwie miarki śmietany. Tak zwana miarka to stara, nieprecyzyjna jednostka objętości, wynosząca około jednego i pół decylitra. Do tego zestawu tradycyjnie podaje się chleb kukurydziany, wyrabiany bez drożdży i mocno wypieczony, z bardzo chrupiącą skórką. Chleb ten wypieka się zazwyczaj w formie okrągłych dużych bochnów, ważących nawet po dziesięć kilogramów. Zaś najczęstszymi dodatkami są młoda cebulka i rzodkiewki. Ser twarogowy ze śmietaną zawsze się soli, często też posypuje słodką lub ostrą, drobno albo grubo mieloną czerwoną papryką. Wyrabia się z nich również wiele rozmaitych past, takich jak musztardowo-kminkowy liptauer.

 

Dodatkami, które wyjątkowo pasują do takiego sera i śmietany, są właśnie wspomniane posiekana młoda cebulka i czerwona papryka, czasem czosnek (szczególnie młody), ale także szczypiorek (najlepiej dziki), koperek, czosnek niedźwiedzi, tymianek i majeranek. Dobrze wymieszane, ser i śmietana są znakomitym sosem do makaronu tagliatelle, do którego często dodaje się podsmażone kawałki boczku i czasem czosnek. W niektórych częściach Chorwacji kontynentalnej, zwłaszcza w regionie slawońskim, taki makaron (nazywany przez Chorwatów rezanci) bywa zapiekany, nawet w najwyższej temperaturze, dzięki czemu potrawa uzyskuje delikatną skorupkę.