Viška, forska i komiška pogača

Viška, forska i komiška pogača

Komiška pogača (Buła z Komižy)

Komiška pogača to aromatyczne słone danie, którego nazwa pochodzi od niewielkiej miejscowości na wyspie Vis, eleganckiej Komižy, znajdującej się u podnóża góry Hum. Ze względu na to, że chodzi o miejscowość z długą tradycją rybacką, nie dziwi fakt, że autochtoniczne danie z tej miejscowości zwiera w sobie soloną rybę, która w miejscowościach rybackich na naszym wybrzeżu przyrządzana jest od zawsze. Znany sposób przechowywania ryb nie tylko umożliwia zatrzymanie wszystkich substancji odżywczych, które dają nam świeże ryby, ale nadaje temu daniu moc i wyraz.

 

Komiška pogača zazwyczaj krojona jest na kostki, a ze względu na bogate nadzienie jest soczysta i zapada w pamięć, jest też świetnym drugim śniadaniem lub podwieczorkiem albo daniem głównym. Podstawą koiškiej pogačy jest ciasto, które w sobie kryje połączenie czerwonej cebuli, świeżych pomidorów i pelati, słonych ryb jak sardela lub sardynka, przypraw oraz kaparów na życzenie. Samo nadzienie przyrządzane jest tak, że cebulę krótko smażymy na oliwie z oliwek dopóki nie zmięknie i następnie dodajemy drobno pokrojone świeże pomidory albo pelati. Gęsty czerwony sos należy schłodzić przed dodaniem do niego drobno pokrojonej ryby. Ciasto należy rozwałkować i pokroić na większą i mniejszą część, większym wykładamy naczynie, w której pogača będzie pieczona. Następnie wkładamy nadzienie z pomidorów, cebuli i ryb i pogačę nakrywamy mniejszą częścią rozwałkowanego ciasta. Pokryta i na brzegach polana oliwą z oliwek, komiška pogača piecze się w piekarniku dopóki ciasto się nie zarumieni i cała procedura jest gotowa w krócej niż godzinę.

 

Komiška pogača zachwyca połączeniem słodko-kwaśnych pomidorów i słonych kawałeczków ryb, a największą przyjemnością jest, kiedy przyrządzana jest z domowych składników. Ze względu na to, że chodzi o słone danie, pasują do niej doskonale czerwone wina albo nawet piwo, a właśnie Ciebie pożywi kromka komiškiej pogačy po długim dniu spędzonym na słońcu lub po chodzeniu po wąskich uliczkach tego miasteczka wyspiarskiego.

 

 

Viška pogača (Buła z Visu)

Miasto Vis, kiedyś nazywało się Issa, pierwsze miasto założone na wyspie Vis w 397 roku przed Naszą Erą. To wyspiarskie miasteczko założyli Grecy, zdobywcy, którzy ze sobą na wyspę przynieśli swoje typowe dania, które były inspiracją viškiej pogačy. Ponieważ w skromnych domach rybaków i ich rodzin przez wieki używano składników, które były łatwo dostępne, w ich kuchniach powstawały proste dania, jak znana viška pogača z kilku tylko składników.

 

Jest to kolejne tradycyjne dalmatyńskie danie, które było przyrządzane na drugie śniadanie, a ze względu na to, że jest wystarczająco sycące, można było je jeść też jako szybki obiad lub lekką kolację. Jej szybkie przygotowanie z ciasta i słonego nadzienia sprawia, że również dziś jest popularnym daniem na wyspach i poprzednikiem komiškiej pogačy. Różni się od niej składem nadzienia i sposobem krojenia, dlatego viška podawana jest pokrojona w trójkąty i kryje w sobie połączenie drobno pokrojonych sardeli i sardynek, duszonej cebuli, przypraw i kaparów na życzenie. W odróżnieniu od komiškiej pogačy, viška nie ma w sobie pomidorów, ale również przyrządzana jest ze smacznego ciasta, które sprawia, że jest doskonałym daniem.

 

Znana rywalizacja między Visem i Komižaną spowodowała, że Komižanie zmienili višką pogačę właśnie poprzez dodanie pomidorów, a sama viška pogača przez wieki wiele się nie zmieniła. Żeby odświeżyć tradycyjny przepis, mieszkańcy wyspy najczęściej dodają do nadzienia różne przyprawy śródziemnomorskie lub inne rodzaje ryb, jak tuńczyk.

 

Przygotowanie tego dania nie będzie kompletne bez oliwy z oliwek, która nadaje specjalny aromat. Mianowicie, oliwa z oliwek jest stosowana nie tylko przy przygotowywaniu nadzienia, ale również przy pieczeniu, kiedy ciasto nakrywające nadzienie smaruje się oliwą. Następnie również rogi namacza się, żeby się nie spaliły zanim wnętrze pogačy będzie upieczone.

 

Jak już będzie gotowa, zmusi Cię do zapomnienia wszystkich opowiadań o rywalizacji i sprawi, że będziesz się delektować prawdziwymi smakami wysp.

 

 

Forska (hvarska) pogača (buła)

Forska, czy też hvarska buła jest trzecią w szeregu słonych dań, które w przeszłości stanowiły podstawowe punkty żywienia. Właśnie mieszkańcy Hvaru i Visu podkreślają, że istnieją trzy siostry – trzy dalmatyńskie buły, które mają podobny smak i nadal zachwycają i żywią rybaków, ich rodziny i gości.

 

Najprostsza z nich jest buła z Visu, która nadziewana jest duszoną cebulą i słoną rybą, jak sardynki albo sardele, następna jest komiška, która poza tym zawiera sos pomidorowy, a forska jest trzecia i najbogatsza, ponieważ w niej kryje się także ser owczy albo kozi. Wszystkie trzy przyrządzane są z niewielką ilością drożdży, a kiedy ich nie było, wrzucano do ciasta kawałek chleba albo starej buły. Choć z wyglądu są bardzo podobne do siebie, różnymi nadzieniami zachwycają miłośników słonych ryb i smacznych produktów domowych.

 

Ciasto na forską bułę przygotowywane jest z mąki półrazowej, soli, letniej wody, odrobiny świeżych drożdży, odrobiny cukru i oliwy z oliwek. Drożdże należy rozpuścić w ciepłej wodzie i pozostawić, żeby trochę odstały zanim się je zmiesza z mąką, w której znajduje się trochę soli i cukru. Dodając oliwę z oliwek i letnią wodę, przez piętnaście minut należy ugniatać miękkie ciasto, które następnie należy pozostawić na około godzinę. Kiedy ciasto się podnosi, przygotowujemy nadzienie z sardynek, smażonej cebuli, posiekanego czosnku i pietruszki, oliwek i kaparów. Wszystkie składniki nadzienia należy na krótki czas przesmażyć przed naniesieniem na ciasto.

 

Cisto gotowe do pieczenia należy podzielić na dwie jednakowe części i oba rozwałkować na grube okrągłe kawałki. Pierwszy kawałek kładziemy na rozgraną i posypaną mąką blachę, następnie na nią nakładamy słone nadzienie, na które kładziemy plastry sera, a ser można również zetrzeć. Na taką bazę kładziemy górny płat ciasta, krawędzie ciasta należy połączyć i zagiąć do góry, żeby nadzienie w czasie pieczenia nie wyciekło.

 

Przed pieczeniem należy bułę zostać w cieple na około dziesięć minut i górny płat natrzeć wodą z odrobiną oliwy z oliwek. Forską bułę należy piec w rozgrzanym piecu przez około czterdzieści minut i podawana jest na ciepło, z prawdziwym domowym winem.